Küresel Isınma ve İklim Değişikliği Nedir?
Küresel ısınma ve iklim değişikliği küresel sıcaklık ortalamasında artış olduğunu gösterir. Doğa olaylarının ve insan faaliyetlerinin küresel sıcaklık ortalamasındaki artışa sebep olduğu düşünülür. Bu artışın esas sebebi karbondioksit (CO2) gibi sera gazlarının artmasıdır.
Sera Etkisi Nedir?
Sera terimi, sera etkisi olarak bilinen olayla bağdaştırılarak kullanılır.
- Güneş’ten gelen enerji Dünya’nın hava durumunu ve iklimini belirler, Dünya yüzeyini ısıtır.
- Dünya bu enerjiyi geri uzaya gönderir.
- Atmosferdeki gazların bazıları (su buharı, karbondioksit ve benzer gazlar) dışarıya giden enerjinin bir kısmını tutarak bir seranın cam panelleri gibi ısıyı bir dereceye kadar muhafaza eder.
- Bu sebeple bu gazlar sera gazları olarak bilinir.
- Sera etkisi, atmosferdeki belirli gazların enerjiyi tutmasıyla Dünya’daki sıcaklığın artması olayıdır.
Küresel iklim değişikliğine yol açtığı düşünülen başlıca altı gaz karbondioksit (CO2), metan (CH4) (karbondioksitten 20 kat daha güçlü bir sera gazıdır.), azot protoksit (N2O) ve florlu üç endüstriyel gaz: hidroflorokarbon (HFCs), perflorokarbon (PFCs) ve sülfür heksafloriddir (SF6). Su buharı da sera gazı olarak varsayılır.
Aslında sera gazlarının çoğu hayatı mümkün kılar; çünkü bu gazların yokluğu durumunda sıcaklık uzaya geri yansırdı ve dünyanın sıcaklık ortalaması çok düşük olurdu. Fakat sera etkisi daha kuvvetli olursa gereğinden fazla ısı tutulmuş olur ve Dünya insan, hayvan ve bitkiler için yaşanılması zor bir yer haline gelir.
Küresel Isınmanın Etkileri Nelerdir?
Atmosferdeki karbondioksit gibi sera gazları yıllardır artmaktadır. Fakat bu durum niçin sorun oluşturur? Havanın daha sıcak olması herkes için daha iyi değil midir?
Küresel Sıcaklıktaki Hızlı Değişiklikler
9 Ağustos 2003’te, Britanya’daki National Geographic Channel’da yayınlanan bir belgesel “Havaya ne oluyor?” ismindeydi. Programda, son 450.000 yılın en yüksek karbondioksit oranının günümüzde görüldüğü belirtildi.
Artan sera gazları ve sera etkisinin dünya ikliminde genel bir sıcaklık artışına, küresel ısınmaya (aslında gezegenin sıcaklık ortalaması artarken bazı bölgeler daha soğuk ve nemli olacaktır.), etkide bulunmasından korkulur.
Ayrıca aşağıdakilere de bir göz atalım:
- Kayda geçmiş en sıcak beş yıl sırayla;
- Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ’ne göre 1990’lı yıllar en sıcak on yıldır.
- 1900’ler son 1000 yılın en sıcak yüzyılıydı.
Fakat insanları ve çevreyi oldukça olumsuz etkileyen, bu sebeple dünya çapında bir sorun haline gelen sıcaklık artışı hızla ilerlemektedir.
Çeviri: Fatma Damak
|
