Müzik BirimiDans BirimiFolklora DoğruGösterilerGündemlerAna Sayfa


2006–2007 çalışma döneminde, yaz çalışmalarında kazanılan deneyimlerle, fiziksel aksiyon çalışmaları yıllık çalışma programına dahil edilmiştir. Temel oyunculuk çalışmasıyla başlayan altı haftalık bir çalışma takvimi oluşturulmuştur. Çalışma hazırlığı, BÜO’dan gelen iki deneyimli tiyatrocu ve Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu (BGST)’den gelen çalıştırıcı ile birlikte yürütülmüş, toplu çalışmalar da yine bu kişilerin katılımıyla devam etmiştir. Bir gelenek haline gelen bu çalışmaların hedefi, kulüpteki insanların klasik ekip formatı dışında farklı bir sahne deneyimi kazanmasıdır.  Gösteri sürecinde bu sahne deneyimiyle dans ve müziğin yorumlanarak dramatik yapıyı sağlamlaştırması temel alınmıştır. Aynı zamanda, bu alanda çalıştırıcı olmaya aday insanların deneyim kazanması da hedeflenmiştir.  

Altı haftalık çalışma sürecinde tekli, ikili ve çoklu fiziksel aksiyon çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalarda, ilk iki hafta tüm kadro bireysel olarak sahnede bir eylem ve verili durumu icra ederken, üçüncü ve dördüncü haftalarda eylemler ve verili durumları ikişerli olarak canlandırılmıştır. Son iki hafta, gösteriye yönelik önerilen eylemler doğrultusunda çoklu fiziksel aksiyon çalışması yapılmıştır.

Çalışmalar başlamadan önce çalışmaya yönelik fikir oluşturmak, çalışmanın arka planına ve Stanislavski yöntemine dair bilgi edinmek için çeşitli okumalar önerildi. Önerilen okumaların, bu konuda pratiği olmayan kişiler için ağır ve soyut olduğu gözlemlendi. Önümüzdeki dönem çalışmaları, çalışma sürecinde ilk önce örneklerin gösterilmesi, çalışmanın hedefinin ayrıntılı şekilde anlatılması ve okumanın pratik çalışmalarla birlikte yürütülmesi daha sağlıklı olabilir.

Bu çalışmaların, bu seneki kadroda daha katılımcı olmasının sebepleri, çalışmanın programa yerleştirilerek, düzenli şekilde yürütülmesi ve diğer çalıştırıcıların da çalışmalarına, fiziksel aksiyon çalışmalarına gönderme yaparak yön vermeleridir. Bundan sonraki dönemlerde de toplu çalışmalar arasında organik bir bağ kurmak ve çalışmaları birbirinden soyutlamamak öncelikli amaç olacaktır.

Tekli fiziksel aksiyon çalışmaları:
Bu çalışmalar daha önceki yıllarda yapılan çalışmalarda kullanılan cümlelerin gözden geçirilmesiyle oluşturuldu. İlk haftalarda yapılan tekli fiziksel aksiyon çalışmaları, kadro için hem alışma hem de öğrenme süreci oldu. Örneklerin, imgesel tasarım, ekonomi-bedensel kullanım, üslup-dramaturji, skor-organizasyon* kriterlerine göre değerlendirilmesine dikkat edildi. Üslup-dramaturji tartışmalarına ilk iki haftada çok fazla girilmedi. Bu çalışmada sergilenen örneklerden biri:
Eylem: Yürümek.
Verili Durum: Mezarlığın yanından geçmektedir. 

İkili fiziksel aksiyon çalışmaları:
Eylemlerin iki kişi tarafından icra edilmesi eylemi güçlendirdiği için dramaturji tartışmalarına bu aşamada daha çok girildi. Toplumsal cinsiyet, sınıf farklılıkları, taciz konuları icra edilen örnekler üzerinden tartışmaya açıldı. Bu tartışmalar katılımın çok olmamasından dolayı sınırlı kalsa da, kadronun geri kalanı daha sonra sergiledikleri örneklerde tartışılan konular üzerinde düşünmeye ve örneklerini buna göre yorumlamaya uğraştılar.
Örnek:
Eylem: Kur yapmak
Verili durum: X’in de Y’de gönlü vardır ama önce tartmak ister.
Bu eylem iki grup tarafından icra edilmiştir. İlk grubun sergilemesinden sonra çıkan “taciz” tartışmasının ardından ikinci grup verili durumlarını ve üsluplarını gözden geçirip örneklerini sergilemişlerdir.  

Çoklu fiziksel aksiyon çalışmaları:
Çalışmanın son aşaması, bu seneki dans-müzik gösterisinin Çingene sahnesine katkı sunabilecek şekilde tasarlandı. Verilen üç eylemden biri çoklu eylem cümlesiydi: kaçmak, nefeslenmek, yakalanmak. Oyuncular önce eylemi icra ettiler. Daha sonra aynı eylemi, fonda Ağır Roman çalarken, tekrar icra etmeleri istendi. Bu çalışmanın oluşturduğu atmosferin, çıkarılacak sahnedeki “güçlü birinden kaçma” (suça itilen çingenelerin polisten kaçması), “yıkımdan kaçma” gibi cümleleri yansıtabileceği düşünüldü. Verili durumların kendilerinin dramatik olması (evi yıkılan şahıs komşuyla vedalaşır; afetten, yıkımdan kaçmak), icralarda karikatürleştirme ve dramatize etme gibi üslupların tercih edilmesine yol açtı. Kaçma, nefeslenme, yakalanma eylemini yorumlayan biri karikatürleştirilmiş bir Çingene örneği sergiledi. Stereotipik Çingene algısının kırılmaya çalışıldığı dramatik yapıyla çelişen bu üslubun tercih edilmesi tartışıldı. Aynı eylemin yakalanma kısmında çıkan sorun eylemin jest ve mimiklerle icra edilmeye çalışmasıydı. Dansçıların bedensel kullanımlarını zorlayarak bu eğilimi kırmaya yönelik yorum geliştirmeleri gerektiği konuşuldu. Başka bir örnekteki altı doldurulmayan pozlar verme de görülen diğer eğilimlerdendi. Oyuncuya sorular sorularak, oyuncunun verili durumunu ve imgesel tasarımını gözden geçirip iç aksiyonunu güçlendirmesine çalışıldı.
 
Fiziksel aksiyon çalışmalarının, yaz sürecinde yeni girilecek alanlara göre tekrar kurgulanması, yaz dönemine uygun ve kadronun ihtiyaç duyduğu yeni bir çalışma yönteminin belirlenmesi düşünülmektedir.       


* Moore Sonia, Stanislavski Yöntemi, bgst yayınları, İstanbul, Eylül 2006


Gülcan Küçük,Sinem Şekercan